De eerste ontdekking van de Sierlijke witsnuitlibel in De Weerribben 2010, meer hierover >>
2011
Nederland ziet natuurwet niet zitten
Een overweldigende meerderheid van het Nederlandse publiek verwerpt de plannen van staatssecretaris Henk Bleker voor een Wet natuur. Dit blijkt uit de publieksenquête die Natuurmonumenten op 9 november lanceerde, lees verder >>
Kempense heidelibel in Zwolle
Gert Veurink deed op 9 augustus 2011 net buiten de bebouwde kom van Zwolle een zeer bijzondere ontdekking, namelijk een mannetje van de Kempense heidelibel (Sympetrum depressiusculum) (foto: Gert Veurink). De soort heeft in Nederland haar verspreidingszwaartepunt in Noord-Brabant/Vlaanderen. Daarom is deze vondst zeer opmerkelijk. Het is de noordelijkste waarneming van deze soort in Nederland.
European Congress on Odonatology 2012
The First Announcement
The Natural History Museum in Belgrade and The Entomological Society of Serbia are pleased to announce that European Congress on Odonatology (ECOO) 2012 will take place in Belgrade (Serbia) on July 2-6th 2012.
Congress in Belgrade will be the second in the row of gatherings dedicated to exchange and spread of knowledge on Western Palaearctic Odonata. The first European Congress on Odonatology was held on the western edge of Europe, in Porto (Portugal) in 2010. This time we will meet on the Southeast of European continent, on the border between Balkan Peninsula and Pannonian plains. Lectures and presentations on different topics preferably connected with W Palaearctic Odonata are welcomed. We would like to encourage early submissions of themes/abstracts of your lectures in order to prepare seminars. Participation of students in work of the Congress is one of the missions of ECOOs.
During the Congress week we plan to organize an Odonatological book fair (OBF) in order to ease access to contemporary literature and to promote publications of general, regional and local importance. In that spirit we would like to ask you to join this initiative by bringing your own publications or publications available in your country. Thank you in advance. ECOO 2012 will be followed by field excursions to different parts of Balkans and southern Pannonia.Organization committee of the European Congress on Odonatology 2012 Belgrade, Serbia
Aanvankelijk was het symposium van WDA (World Dragonfly Association) gepland in Japan. Door de gevolgen van de aarbeving in dit land begin dit jaar is deze uitgesteld en heeft men in Nederland (Naturalis, Leiden) een minisymposium georganiseerd. Een kort verslag zie pdf. Lijst met sprekers en onderwerpen >>
11-7-11: De volgende sprekers deden hun verhaal;
Boudjema Samraoui (Algerije) – Current odonatological work in Algeria
Göran Sahlén (Zweden) – On dragonflies, effect van klimaat op migratie van libellen
KD Dijkstra (NL) – Dragonfly discovery in West and Central Africa
Mike May (USA) – Progress in understanding dragonfly migration in North America
Natalia von Ellenrieder (USA) – Dragonflies of Kwamalasamutu, SW Suriname
Christophe Brochard (NL) – Atlasproject exuviae
Jan van Tol (NL) - DNA Barcoding bij libellen
Tim Faasen (NL) – Odonata of Tamshiyacu - Tahuayo Reserve (Loreto, Peru)
Vincent Kalkman & Bert Orr - So close, so different, the dragonflies of New Guinea and Australia.
11-7-11: Na het koloniseren van de drie zuidelijke provincies (Zeeland, Limburg en Noord-Brabant), is het de Gaffelwaterjuffer nu ook gelukt om Zuid-Holland te bereiken. Afgelopen zondag, 10 juli 2011, vond Eus van der Burg tenminste 1 copula van deze zuidelijke soort op de Maasvlakte.
Dat de soort in 2011 al Zuid-Holland heeft bereikt, is bewonderenswaardig en boven verwachting. De snelle en grote verplaatsingen die deze soort kan laten zien zijn wel in overeenkomst met de ervaringen in Belgie. Opmerkelijk in deze situatie is het gemak waarmee deze kleine soort de bredere wateren zoals Ooster- en Westerschelde, Grevelingen en Haringvliet is overgestoken (Theo Muusse).
Vlonderen in De Catspoele (Frl), albifrons gezien? Geef door!
De Catpoele is een kwetsbaar gebied en niet vrij toegankelijk. Door de toeloop van bezoekers werden vegetatie, larven en larveneitjes van libellen vertrapt en tevens de rust in het unieke natuurgebied met daarin de Oostelijke witsnuitlibel Leucorrhinia albifrons. Kortom: er moest iets veranderen. Daarom bedacht It Fryske Gea een oplossing: de libellenvlonder. Woensdag 1 juni werd de vlonder officieel in gebruik genomen. De NVL vraagt het volgende; Ben je binnenkort op de vlonder en je ziet individuen van de Oostelijke witsnuitlibel, geef ze dan ivm ons onderzoek door aan ons? Het is gebleken dat mensen albifronsen niet meer doorgeven, omdat ze denken dat het niets nieuws meer toevoegd. Niets is minder waar. Het monitoren van albifrons is best tijdrovend en het is mooi als vlonderbezoekers ook nog eens een nuttige bijdrage kunnen leveren aan ons onderzoek. Mail naar de NVL.
Andere soorten als Gevlekte witsnuit, Venwitsnuit mag ook uiteraard? De gewone manier om waarnemingen te melden via waarneming.nl en telmee.nl is natuurlijk prima!
Sierlijke witsnuitlibel waargenomen in De Wieden!
4 juni 2011. De Sierlijke witsnuitlibel is nu ook waargenomen (Ronald van Seijen) in De Wieden. Het ging om meerdere mannetjes op een petgat.
Onderzoek kleurvormen Vuurjuffer in Nederland
Medio mei is de Rijksuniversiteit van Groningen (Martijn Hammers e.a.) gestart met een onderzoek naar het kleurpolymorfisme bij Vuurjuffer (Pyrrhosoma nymphula) vrouwtjes. Martijn Hammers deed namelijk in april van dit jaar op het forum van waarneming.nl een oproep om zoveel mogelijk fotomateriaal van Vuurjuffer vrouwtjes in het veld te verzamelen. Men wil onderzoeken in welke mate de frequentie van de verschillende vrouwelijke vormen (fulvipes, typica en melanotum) verschilt tussen populaties en welke factoren het voorkomen van deze verschillende vormen beïnvloeden. Diegene die een bijdrage wil leveren kan contact opnemen met Martijn Hammers.
Mercuurwaterjuffer ook terug in Nederland!
1 juni 2011. Vooruitlopend op de zoektocht naar de Mercuurwaterjuffer op Hemelvaartsdag (2 juni) werd de soort aangetroffen bij Swalmen in Limburg. Hiermee is er wederom een soort van de Rode lijst ons libellenkoninkrijk binnengetreden! Laatste waarneming stamde uit 1953. Foto's rechts van eerste Mercuur na de ontdekking op 1 juni 2011.
Sierlijke witsnuitlibel voortplantend waargenomen in De Weerribben!
11-5-2011 (15:00 uur). Tijdens een zoektocht van Theo Muusse en Gert Veurink in De Weerribben werden vandaag vier mannetjes en een eiafzettend vrouwtje van de Sierlijke witsnuitlibel Leucorrhinia caudalis waargenomen.
Zoals bekend werd vorig jaar tijdens de Donkere waterjuffer excursie een vers uitgeslopen exemplaar ontdekt en werden later nog twee huidjes gevonden. Dit is een bevestiging van de aanwezigheid van een (kleine) populatie. Het is sinds de jaren 60 niet meer voorgekomen dat er meer dan twee exemplaren (Enci groeve 2006) tegelijk te zien waren in Nederland. Het is dus dubbel mooi om deze soort weer op de Nederlandse lijst terug te hebben.
Vanwege de grote hoeveelheid geschikt habitat is er door Staatsbosbeheer in 2010 al gezocht naar deze specialist. Vorig jaar bleef het echter bij één vers imago dat zeer snel overleed doordat het niet goed was uitgeslopen. Door dit jaar opnieuw systematisch plaatsen met waterlelie en gele plomp-bladeren af te zoeken, kon deze fraaie soort ontdekt worden. De Sierlijke witsnuitlibel heeft een grote voorkeur om zijn territorium vanaf een groot drijvend blad te verdedigen tegen andere mannetjes. Hierdoor is de soort relatief makkelijk te vinden. Eenmaal werd een paring waargenomen (zie foto hieronder), met daaropvolgend de ei-afzet in het water. En passant vloog er nog een Ralreiger over.
Theo Muusse,
Billitonstraat 19,
3312SB Dordrecht -
(foto: Theo Muusse)
Vangen van krabbenscheer
beschermt groene glazenmaker
bij baggeren
27-05-2011. In het Westerdiep in Wildervank, een mooie voortplantingsplaats van groene glazenmakers, is enige tijd geleden op krabbenscheervriendelijke wijze gebaggerd met als resultaat dat de voortplantingsplaats geheel en al behouden is gebleven. In het tijdschrift H2O, tijdschrift voor watervoorziening en waterbeheer, no 6 / 2011, 44ste jaargang / 25 maart 2011, is aandacht besteed aan deze wijze van baggeren, zie artikel.
Start NVL Excursieprogramma 2011
Het excursieprogramma voor het komende seizoen is bekend en staat op deze site. Er is dit jaar weer een lange lijst met excursies samengesteld. Zie daarvoor de volgende pagina.
Waarneming Zadellibel in Noordhollands duinreservaat
Op 22 april 2011 werd in de duinen bij Castricum een mannetje Zadellibel Anax ephippiger waargenomen. Zie daarvoor de volgende link. Zie aanleiding van deze waarneming bericht hieronder.
Massale migratie van Zadellibellen vanuit Zuidwest Europa
Momenteel (april 2011) vindt er vanuit Portugal een massale migratie plaats van de Zadellibel Anax ephippiger. In Mira werden op een bepaald punt per minuut zo’n 20 exemplaren waargenomen die naar het noorden vlogen. Sommigen zelfs vliegend in tandem. Zie ook bericht op flickr
Op 13 apil werd zelfs een mannetje van de soort op de Faeroer-eilanden waargenomen Dit is vermoedelijk de eerste geregistreerde waarneming van een libel op deze eilandengroep.
Een waarneming van een exemplaar in Nederland behoort daarmee zeker niet tot de onmogelijkheden....Opgelet!
Eerste Vuurjuffer op 2 april 2011
De eerste Vuurjuffer waarneming dit jaar is gedaan uit een achtertuin in Nijmegen. Geen landelijk record want die staat nog steeds op 16 maart.
Libellendag Nordrhein Westfalen 26 februari 2011
De AK-Libellen-NRW organiseert op 26 februari 2011 een Libellendag in Recklinghausen (ongeveer 90 km van Nijmegen). Voor de locatie en het programma zie deze download.
Vlaamse Libellenstudiedag 26 februari 2011
De Libellenvereniging Vlaanderen vzw organiseert op zaterdag 26 februari 2011 in Leuven een libellenstudiedag. Lees verder>>
09:30 Aankomst (koffie staat klaar)
10:00 Opening dagvoorzitter Tim Termaat
10:05 Coenagrion mercuriale in Northrhein-Westfalia, Christian Göcking
10:45 Mystery Quiz, Theo Muusse & Weia Reinboud
11:00 Koffiepauze
11:25 Overwintering Sympecma fusca, John van Roosmalen en André den Ouden
11:50 Algemene Ledenvergadering
12:40 Lunchpauze
13:30 Quiz-ontknoping, Theo Muusse
13:40 Libellen in Syrië, Johan van ’t Bosch
14:10 Zuidelijke soorten in de Millingerwaard, Peter Hoppenbrouwers
14:30 De Europese Rode lijst van libellen, Vincent Kalkman
14:50 Theepauze
15:20 Libellenfilm, René Manger
15:40 Dick Geijskes, zijn Surinaamse jaren 1938-1965, Marcel Wasscher
15:50 Scannen documenten Geijskes, Anne Hueber
16:00 Potpourri
16:30 Afsluiting dagvoorzitter
In de pauze is er de mogelijkheid om de uitgebreide stand met boeken en andere entomologische producten van Eddy Vermandel te bezoeken. Mochten er speciale bestellingen zijn dan kun je een mail sturen naar (info@vermandel.nl).
Een nieuwe libellenatlas is verschenen. De auteurs zijn B. Trockur, J.-P. Boudot, V. Fichefet,
P. Goffart, J. Ott, R. Proess. Het boek:
75 Artkapitel mit detaillierter Verbreitungskarte zu jeder Art in der Region und je einer Europa-
Verbreitungskarte … allgemeine Kapitel zum Schutz, Klimawandel etc. … mehr als 300 Fotos …
viele abbildungen und Tabellen …
Besteladres:
Landesamt für Umwelt- und Arbeitsschutz (LUA)
Außenstelle: Zentrum für Biodokumentation des Saarlandes (ZfB)
Am Bergwerk Reden 11
D-66578 Landsweiler-Reden of info.biodoku@lua.saarland.de
Kosten:€ 24,90 en € 5 verzendkosten (bij een enkel exemplaar)
Huidjescursus in Zwolle 5 februari 2011
Op 5 februari 2011 is het zover...
Voor de tweede keer zullen Ewoud van der Ploeg en Christophe Bochard de libellenhuidjes-cursus presenteren!
13.30 uur Doepark Nooterhof, Goertjesweg 5, Zwolle (Locatie mogelijk gemaakt door KNNV afd. Zwolle). Opgave bij Erwin de Visser, erwin.de.visser<a>zonnet.nl of bij Gert Veurink.
Huidjes, binocs en boeken zijn aanwezig, maar neem ook je eigen (evt. ongedetermineerde) huidjes mee!
Changes in the range of dragonflies in the Netherlands
and the possible role of temperature change
Vincent Kalkman, Jaap Bouwman en Tim Termaat hebben in BioRisk Journal een artikel gepubliceerd over libellen & klimaatverandering in Nederland. Het is een artikel wat al in 2005 voorgelegd is. Het artikel behandeld de libellenfauna met data tot en met 2003. Het artikel is om onduidelijke reden door BioRisk nu pas gepubliceerd. Desondanks willen we de libellenliefhebbers dit interessante rapport niet onthouden. Vandaar dat het hier te downloaden is. In dezelfde Biorisk staat het artikel van De Knijf, G. & Anselin A. (2010) When south goes north: Mediterranean dragonflies (Odonata) conquer Flanders
(North-Belgium) Download.
Alle overige artikelen zijn hier te downloaden op pensoft.net.
Vlaamse Libellenstudiedag 26 februari 2011
De Libellenvereniging Vlaanderen vzw organiseert op zaterdag 26 februari 2011 in Leuven een libellenstudiedag. Lees verder>>
