Parasitaire infectiegraad van Libellenknutten in De Wieden

René Manger

In juni en juli 2024 werd in de Wieden gericht onderzoek gedaan naar het voorkomen van de Libellenknut (Forcipomyia paludis). Hierbij werden 18 libellensoorten waargenomen, waarvan 7 geparasiteerd was met de Libellenknut. De gemiddelde infectiegraad bedroeg 7.8%. Bijna alle knutten werden aan de basis van de voorvleugels, ter hoogte van de cubitale aders waargenomen. De Libellenknut lijkt in de Wieden minder algemeen voor te komen dan in de Weerribben. Het verschil van de infectiegraad van de libellenfauna tussen beide gebieden valt op dit moment niet te verklaren. Mogelijk dat de eerder geringe dichtheid aan Galigaan (Cladium mariscus), het beheer of…

NVL studiedag 2025

Op 22 maart werd de NVL studiedag gehouden in Culemborg.

10:00 Aankomst (koffie staat klaar)
10:30 Opening dagvoorzitter (Weia Reinboud)

10:35 Welke libellen moeten beschermd worden, en wat is daarvoor nodig? – Roy van Grunsven
10:55 Libellen in het Kuinderbos – Eric Roeland
11:15 Mystery Quizzz – Antoine vd Heijden

11:35 Koffiepauze

11:55 Libellen fotograferen – Weia Reinboud
12:15 Algemene Ledenvergadering (vergaderstukken worden toegezonden)

12:45 Lunchpauze

13:45 Quizzz-ontknoping
14:00 Moorland dragonflies in the Palatinate disappearing not only because of climate change – Jürgen Ott
14:30 Klimaatvluchtelingen van toen en nu – Jan-Freerk Kloen

15:00 Theepauze

15:30 Libellen van Zuidoost-Turkije – Antoine vd Heijden
15:50 De libellenfauna van Australië – Wouter vd Voort

16:10 Potpourri: Ekpah Ojonugwa – Dragonflies of Nigeria
Roy van Grunsven – Dragonfly Conservation Europe
Marcel Wasscher – De grootte van Zwarte heidelibellen in 1980

16:30 Afsluiting dagvoorzitter

Programma Landelijke Studiedag 2026

De Landelijke Studiedag wordt gehouden op 28 maart 2026 op de bekende locatie in De Gelderlandfabriek, Stationsweg 7, 4104 NG Culemborg.

Programma download

Opgeven kan vanaf nu bij de secretaris: laat weten met hoeveel mensen je komt, of je een broodje wilt bestellen voor de lunch, en of je na afloop wilt deelnemen aan het pastabuffet (vegetarisch/biologisch). Geef ook eventuele dieetwensen door en of je een rolstoelplaats wilt. Voor Niet-leden wordt een bijdrage van € 7,50 gevraagd.

09:30 Aankomst (koffie staat klaar)
10:00 Opening door dagvoorzitter
10:05 Een nieuwe Nederlandse Rode Lijst – Roy van Grunsven
10:25 De achteruitgang van noordelijke libellen door
klimaatverandering – Jan-Freerk Kloen
10:45 De invloed van waterstanden op libellen in het Leersumse Veld
– Jan Katsman
11:05 Mystery Quiz

11:25 Koffiepauze

11:45 Modern libellenonderzoek, meer dan veldwerk? – Floris van
Geest
12:05 Geslaagde herintroductie van Krabbenscheer in Zuid-Holland –
Maarten Schrama

12:15 Algemene Ledenvergadering

13:00 Lunchpauze

13:45 Quiz-ontknoping
14:00 Onderzoek naar Donkere waterjuffer in de Weerribben – Evert
Ruiter
14:30 Maatregelen tbv Donkere waterjuffer in de Weerribben – Merijn
Kuiper

14:50 Theepauze

15:20 Op zoek naar libellen bij de Boven|Surinamerivier – Karin
Verspui
15:40 Libellen van de Siparikreek in het savannegebied in Suriname –
Marcel Wasscher
16:00 Een nieuwe soort voor Europa – Antoine v.d. Heijden
16:10 Potpourri

16:30 Afsluiting dagvoorzitter

16:40 Borrel, gevolgd door maaltijd (apart aanmelden voor maaltijd!)

Nieuwe Europese Rode Lijst

De nieuwe Europese Rode Lijst libellen is uitgebracht. Wat betreft libellensoorten van vennen en hoogvenen zijn flinke verschuivingen ontstaan. Soorten die uit het niets ineens hoog op de lijst staan. Met een aantal soorten van beken in Zuid-Europa gaat het ook niet goed. In het rapport is er veel informatie over bedreigingen en bescherming van libellen te lezen. Op de website van IUCN staat ook veel informatie over dit onderwerp.

Download rapport

NVL excursies 2026

Bij alle excursies aanmelden bij de secretaris. Details volgen na aanmelding. Start excursies om 11 uur.

Zaterdag 9 mei 2026 Op zoek naar de Maanwaterjuffer met Marcel Wasscher. Vroeger kon deze soort in sommige jaren vrij algemeen zijn rond Eindhoven. We gaan dit jaar op de fiets vroeg in het seizoen naar de vennen op de Strabrechtse heide en omgeving hiernaar zoeken. Op welke plekken is de soort hier dit jaar nog te vinden?
Fietshuur: er staan maximaal 18 OV-fietsen op het station. In de omgeving is er eventueel ander fietsverhuur mogelijk.

zaterdag 16 mei 2026 Op zoek naar de beekrombout en de bosbeekjuffer met Marcel Wasscher. Dit is de zaterdag van de hemelvaartvakantie. Net als vorig jaar gaan we per kano de Dommel van Borkel en Schaft afvaren op zoek naar de beekrombout en de verhouding tussen bosbeekjuffer en de weidebeekjuffer, drie soorten die hier vrij algemeen voorkomen. Wat zijn de plekken waar de aantallen op de beek van deze soorten het allerhoogste zijn? Verder een hele fijne ervaring om een zo mooie meanderende beek met een van de ruigste stukken natuur van Nederland vanaf het water te bekijken.
Huur van een kano is € 24,- p.p. en voor scholier/student €10,- Tweepersoons kano kan ook.

zaterdag 23 mei 2026 Vroege libellen en ander leuks met Jan Katsman. Excursie voor max. 10 personen. Inclusief koffie/thee en een lezing over het gebied. Trek waterdichte schoenen aan!

Houd de website in de gaten voor meer!

Massale voortplanting Zadellibel in Nederland en België

De zadellibel is een Zuid-Europese libel, die soms in lage aantallen in ons land werd gezien. In juni 2019 was er echter een invasie van de Zadellibel in Nederland en België. Dit resulteerde in veel waarnemingen op verschillende locaties, maar ook de allereerste voortplanting van de Zadellibel op allerlei plekken in beide landen in de zomer van 2019. Nu is er een artikel over verschenen.

Zadellibellen (Anax ephippiger) zijn uitstekende vliegers en zijn vrij algemeen in de droge streken van Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Daar planten ze zich voort in droogvallende plassen of in tijdelijke plasjes die ontstaan na de geringe regenval. Omdat de habitat maar kort beschikbaar is, verloopt de larvale ontwikkeling vrij snel en trekken ze in de regel weg van hun voortplantingsbiotoop, waarbij ze zeer grote afstanden kunnen afleggen en waarbij ze ook ’s nachts vliegen. De levensduur van een imago (volwassen insect, red.) bedraagt al snel vele maanden waarbij ze zelfs een jaar oud kunnen worden. De laatste tien jaar wordt de Zadellibel elk jaar in ons land gezien en dat zijn meestal waarnemingen van volwassen dieren in de kustregio >>>>.