Massale voortplanting Zadellibel in Nederland en België

De zadellibel is een Zuid-Europese libel, die soms in lage aantallen in ons land werd gezien. In juni 2019 was er echter een invasie van de Zadellibel in Nederland en België. Dit resulteerde in veel waarnemingen op verschillende locaties, maar ook de allereerste voortplanting van de Zadellibel op allerlei plekken in beide landen in de zomer van 2019. Nu is er een artikel over verschenen.

Zadellibellen (Anax ephippiger) zijn uitstekende vliegers en zijn vrij algemeen in de droge streken van Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Daar planten ze zich voort in droogvallende plassen of in tijdelijke plasjes die ontstaan na de geringe regenval. Omdat de habitat maar kort beschikbaar is, verloopt de larvale ontwikkeling vrij snel en trekken ze in de regel weg van hun voortplantingsbiotoop, waarbij ze zeer grote afstanden kunnen afleggen en waarbij ze ook ’s nachts vliegen. De levensduur van een imago (volwassen insect, red.) bedraagt al snel vele maanden waarbij ze zelfs een jaar oud kunnen worden. De laatste tien jaar wordt de Zadellibel elk jaar in ons land gezien en dat zijn meestal waarnemingen van volwassen dieren in de kustregio >>>>.

100 jaar libellen onderzoek

In de afgelopen 100 jaar zijn libellen afgenomen en hersteld door habitatherstel en klimaatverandering

De beschikbaarheid van libellengegevens in Nederland over een periode van meer dan 100 jaar gaf onderzoekers de mogelijkheid om lange termijn veranderingen in de grootte van het verspreidingsgebied kwantitatief te beoordelen.
Voor bijna alle Nederlandse libellensoorten zijn trends beoordeeld en de trends zijn vervolgens samengevat in Multi-Species Indicators door het geometrische gemiddelde van de soortindices te nemen.
Over het algemeen namen libellen tussen de periode 1850–1950 en 1975–1990 sterk af. In de periode daarna vonden sterke stijgingen plaats, waarbij veel soorten hun eerdere achteruitgang compenseerden. De factoren die de veranderingen bij libellen aanstuurden, verschoven in de loop van de tijd. Tot 1975 namen libellensoorten af als gevolg van verslechtering van de watersystemen. Na 1975 hebben zowel klimaatverandering als habitatherstel bijgedragen aan het herstel van veel soorten. Het herstel van libellengemeenschappen waren het meest succesvol in stromend water en het minst effectief in wateren in heidegebieden.

Arco J. van Strien & Roy H.A. van Grunsven 2023. In the past 100 years dragonflies declined and recovered by habitatrestoration and climate change.

Libellenonderzoek in Afrika

Klaas Douwe Dijkstra vertelt in zijn presentatie tijdens de NVL studiedag op 19 september 2020 over zijn onderzoek aan libellen in Afrika en zijn motivatie voor dit onderzoek. Hij begint met een terugblik in de tijd en hoe hij van jongs af aan tot natuuronderzoek is gekomen. 

200 jaar Libellenstudie in Nederland

In Nederland wordt al ruim 200 jaar studie aan libellen gedaan. Nederland is momenteel op het gebied van libellenstudie één van best onderzochte landen in Europa. Marcel Wasscher hield over de geschiedenis van de libellenstudie in Nederland een lezing tijdens de Libellenstudiedag op 19 september 2020 in Culemborg. Op deze pagina is de lezing te zien.